کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (HPLC) یک تکنیک پرکاربرد در شیمی تجزیه است که اجزای یک مخلوط را جدا، شناسایی و کمیسازی میکند. این تکنیک بر اساس اصول علم جداسازی است که از تفاوتهای خواص شیمیایی و فیزیکی املاح برای جداسازی آنها از یکدیگر بهره میبرد. در این مطلب قصد داریم به طور کامل به این موضوع بپردازیم. با ما همراه باشید.
ضمنا اگر به دنبال خرید تجهیزات یا قطعات HPLC هستید، میتوانید مجموعهی کامل ما از ستونهای HPLC، دستگاه HPLC Agilent و مدلهای دیگر را مشاهده نمایید..
HPLC چیست؟
عبارت HPLC کوتاهشدهی عبارت High Performance Liquid Chromatography و به معنای کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا است. اگرچه تکنیک کروماتوگرافی سابقهی طولانی در علم شیمی دارد، اما اولین دستگاه کروماتوگرافی بین سالهای 1970 تا 1980 توسط کمپانی Waters معرفی شد. در این تکنیک، اجزا و ترکیبهای مختلف موجود در یک نمونه از هم جدا میشوند. این فرایند کاربردهای زیادی دارد. یکی از این کاربردها، اندازهگیری میزان و درصد ترکیبات مختلف در یک نمونه است. کاربرد دیگر آن، جداسازی اجزای مختلف جهت استفاده از آن بخشهای کوچکتر است. البته ذکر این نکته ضروری است که دستگاه HPLC، یک دستگاه آنالیز مواد است و کمتر با هدف جداسازی از آن استفاده میشود.
همانگونه که از نام این دستگاه مشخص است، این دستگاه اجزای مختلف یک نمونهی مایع را تجزیه میکند. در مقابل این دستگاه، دستگاهی به نام GC است. این کلمه مخفف Gas Chromatography است. در این دستگاه، نمونه به صورت گاز وارد دستگاه میشود.
اساس این روش، این است که بر سر راه نمونه یک سری مانع قرار میگیرد. در اینجا، اجزای مختلف نمونه نسبت به این مانعها، رفتارهای متفاوتی نشان میدهند. در نهایت، بر اثر این برخوردها، نمونهای که به صورت یکدست وارد ستون شده است، به صورت جدا جدا از ستون خارج میشود.
مراحل HPLC؛ از ورود نمونه تا نمودار
در ادامه توضیح میدهیم که در دستگاه HPLC به صورت مرحله به مرحله چه اتفاقی میافتد. در نظر داشته باشید که اولین مرحله از آنالیز HPLC، آمادهسازی نمونه است. اما ما در اینجا به مرحلهی آمادهسازی نمونه نمیپردازیم و فقط مراحل داخل دستگاه را به اختصار بیان میکنیم.
ورود نمونه به دستگاه
در این مرحله نمونه وارد دستگاه میشود. این فرایند به صورت دستی توسط سرنگ یا به صورت اتوماتیک توسط نمونهبردار خودکار انجام میشود.
ورود فاز متحرک
نمونه برای این که در دستگاه جابهجا شود نیاز به ترکیبشدن با یک یا چند حلال دارد. به این مواد که با نمونهی اصلی ترکیب میشوند، فاز متحرک گفته میشود. این فاز متحرک توسط پمپ دستگاه با یک سرعت و جریان ثابت پمپ میشود.
در نظر داشته باشید که انتخاب فاز متحرک تا حد زیادی بستگی به نوع نمونه و نوع تحلیل مورد نظر دارد.
چندهزار قطعه و دستگاه HPLC
صدراپژوهش به عنوان ارائهی دهندهی راهحلهای آزمایشگاهی، دارای کاملترین مجموعهی تجهیزات و قطعات HPLC در ایران است. ویشنهاد میکنیم در صورت تمایل به خرید در این حوزه، ابتدا نگاهی به لیست موجودی این شرکت بیاندازید.
- ستون HPLC
همانگونه که میدانید، ستونهای HPLC در فازها، ابعاد و مدلهای مختلف وجود دارد. برای مشاهدهی لیست موجودی صدراپژوهش از تمام برندها روی لینک بالا کلیک کنید. - خرید دستگاه HPLC
صدراپژوهش نزدیک به دو دهه است که به مجموعههای آزمایشگاهی شیمی، دارویی، معدن و … خدمات میدهد. لازم به ذکر است که با توجه به راهحلمحور بودن این شرکت، تمامی پیشنهادات ما بر مبنای نیازهای واقعی شما خواهد بود. برای مشاهدهی لیست موجودی دستگاه HPLC، روی لینک بالا کلیک کنید.
ورود مایع به داخل ستون
همانگونه که در بالا گفتیم، اساس کروماتوگرافی به قراردادن موانع بر سر راه نمونه باز میگردد. در نتیجهی برخود نمونه به این موانع، نمونه به ترکیبهای کوچکتر خود تجزیه میشود.
در دستگاه HPLC، این موانع داخل ستون HPLC قرار دارد و به آنها، فاز ساکن گفته میشود. این فاز ساکن در اصل موادی است که بر روی سطح داخلی ستون HPLC قرارداده شده است تا هنگام عبور نمونه از داخل ستون، با نمونه برخورد داشته باشد. بر اثر برخورد نمونه با این فاز ساکن، ترکیبهای مختلف نمونه از هم جدا میشوند.
در اینجا خوب است بیان کنیم که دستگاه HPLC ستونهای بسیار زیادی دارد. هر کدام از این ستونها کارایی خاص خود را دارند. برای اطلاع از موجودی و قیمت ستون HPLC کلیک کنید.
تشخیص (Detection)
همانگونه که نمونه از ستون خارج میشود، وارد یک آشکارساز میشود. به این ترتیب، متناسب با هر ترکیب رسیده به آشکارساز، یک سیگنال متناسب با آن ارسال میشود. در نظر داشته باشید که با توجه به برخورد فاز ساکن با نمونه، این ماده به صورت تجزیهشده به آشکار میرسد. به زمانی که هر جزء نمونه به آشکارساز میرسد، زمان بازداری یا Retention Time میگویند. این شرایط به این صورت است که مثلا در بازهی زمانی A تا B، بخش X از مادهی اولیه به آشکارساز رسیده است.
- انواع دتکتور HPLC
در دستگاه HPLC آشکارسازهای متفاوتی استفاده میشوند. در صورتی که میخواهید به صورت کامل در مورد انواع این دتکتورها بدانید، پیشنهاد میکنیم این مطلب را مطالعه نمایید.
آشکارسازهای متفاوتی در دستگاه HPLC به کار برده میشود که عبارتند از:
- فرابنفش-مرئی (UV-Vis)
- فلورسانس (Fluorescence)
- طیفسنج جرمی (MS)
هر کدام از این آشکارسازهای گفتهشده، کاربرد خاص خود را دارند.
تجزیه و تحلیل دادهها
سیگنالهای تولیدشده توسط آشکارساز همگی جمعآوری شده و به نرمافزار مربوطه ارسال میشوند. در اینجا، تمام آن سیگنال به فرم پیک در میآیند و مشخص میشود که پس از ورود نمونه، چه میزان زمان برده است تا هر ترکیب به آشکارساز برسد.
در نظر داشته باشید که آنالیز HPLC به دو صورت کیفی و کمی انجام میپذیرد. در آنالیز کیفی، هدف این است که مطمئن شویم یک ترکیب خاص در نمونهی ما وجود دارد. اما در آنالیز کمی، از پیش اطلاع داریم که آن ترکیب در نمونهی ما وجود دارد؛ فقط میخواهیم مطلع شویم که میزان آن ترکیب به خصوص چه میزان است.
سخن پایانی
در این مطلب تلاش کردیم به صورت خلاصه به شرح اتفاقاتی که داخل دستگاه HPLC میافتد، بپردازیم. به طور قطع، این روند بسیار پیچیدهتر از چیزی است که در اینجا بیان شد. اما، اصول کار به همین صورت است. در پایان، باعث خوشحالی ماست که نظرات و پیشنهادان شما را در مورد این مطلب در بخش کامنتها ببینیم. کارشناسان فنی صدراپژوهش در اسرع وقت به تمام سوالات پاسخ خواهند داد.
